Vào giữa tháng 7 năm 2026, một vở kịch thực sự trên thị trường đã diễn ra xung quanh tập đoàn hàng không vũ trụ khổng lồ SpaceX (SPCX). Lần đầu tiên kể từ đợt IPO mang tính lịch sử vào tháng 6, cổ phiếu của công ty đã rơi xuống dưới giá chào bán là 135 USD, có lúc chạm đáy ở mức 132,15 USD trước khi đóng cửa ở 135,27 USD. Điều này tương đương với mức giảm 33% so với đỉnh giá được ghi nhận ngay sau khi niêm yết. Vốn hóa thị trường của SpaceX đã giảm từ mức kỷ lục 2,1 nghìn tỷ USD xuống còn 1,8 nghìn tỷ USD.

Mặc dù IPO của SpaceX là đợt phát hành lớn nhất trong lịch sử Mỹ, huy động được 75 tỷ USD, nhưng chưa đến 5% cổ phiếu của công ty được niêm yết trên sàn. Sự khan hiếm mang tính “nhân tạo” này ban đầu đã đẩy giá cổ phiếu tăng vọt, nhưng giờ đây nhà đầu tư đang đối mặt với một thực tế khắc nghiệt: tháng 8 đang đến gần, có thể kéo theo một làn sóng bán tháo quy mô lớn khi thời hạn khóa cổ phiếu (lockup period) kết thúc. Trong khi đó, các ngân hàng đầu tư hàng đầu vẫn giữ quan điểm hết sức lạc quan—Evercore ISI đặt mục tiêu giá 230 USD, Needham nâng dự báo lên 250 USD và Raymond James dự phóng tới 800 USD.

Các yếu tố gây áp lực chính

Đợt sụt giảm giá cổ phiếu hiện tại là kết quả của những yếu tố cơ bản sẽ tiếp tục gây áp lực lên cổ phiếu SpaceX trong trung hạn:

Đợt hết hạn lockup quy mô lớn vào tháng 8. Mối đe dọa chính là việc hết hạn các hạn chế lockup đối với nhân viên và các nhà đầu tư giai đoạn đầu vào ngày giao dịch thứ hai sau khi công bố báo cáo quý đầu tiên (dự kiến đầu tháng 8). Khoảng 911,5 triệu cổ phiếu, với tổng giá trị 123 tỷ USD, sẽ tràn vào thị trường. Để so sánh, toàn bộ khối lượng cổ phiếu SpaceX hiện đang được giao dịch trên Nasdaq là 86 tỷ USD. Nguồn cung cổ phiếu sẽ tăng hơn gấp đôi, tạo ra tình trạng dư cung rất lớn. Thêm 455,8 triệu cổ phiếu nữa có thể được mở khóa ở mức giá trên 175,50 USD, nhưng hiện tại điều này không còn liên quan. Đến tháng 12, free float của công ty dự kiến sẽ tăng lên khoảng 40% tổng vốn hóa.

Định giá cực kỳ cao. Ngay cả sau khi đã mất khoảng một phần ba giá trị, SpaceX vẫn đang được giao dịch ở mức gấp 49 lần doanh thu kỳ vọng trong năm. Để so sánh, Tesla được định giá ở mức gấp 15 lần doanh thu. Hơn nữa, SpaceX kết thúc năm ngoái với khoản lỗ ròng khoảng 5 tỷ USD, khiến mức định giá hiện tại mang tính đầu cơ rất cao và dễ bị tổn thương.

Hiệu suất lịch sử của các doanh nghiệp mới lên sàn. Dữ liệu từ 50 thương vụ IPO lớn tại Mỹ kể từ năm 2010 cho thấy các công ty có giá cổ phiếu giảm dưới giá chào bán trong vòng hai tháng đầu tiên thường xuyên kém hơn thị trường trong giai đoạn sau đó. Mức tăng trưởng trung vị của nhóm này chỉ là 61%, so với 112% đối với các công ty giữ được mức giá khởi điểm.

Thách thức công nghệ và chi tiêu vốn. SpaceX đã nhận được chấp thuận từ FAA cho các thử nghiệm Starship mới, nhưng hiệu quả thương mại của chương trình này vẫn chưa được chứng minh. Thương vụ mua lại phổ tần của EchoStar trị giá 17 tỷ USD để triển khai dịch vụ internet di động Starlink đòi hỏi chi tiêu vốn (CapEx) rất lớn, làm chậm tiến trình đạt được mức lợi nhuận ròng ổn định.

Dự báo

Quan điểm của chúng tôi về tình hình hiện tại thận trọng hơn rất nhiều so với kỳ vọng siêu lạc quan của phần lớn giới phân tích trên Wall Street.

Trong hai tháng tới (tháng 8–9 năm 2026), SpaceX sẽ phải trải qua một bài kiểm tra sức chịu đựng rất khắc nghiệt. Khối lượng cổ phiếu khổng lồ được giải phóng khỏi lockup sẽ tạo ra áp lực bán cực lớn mà thị trường khó có thể hấp thụ nhanh chóng. Trong giai đoạn này, chúng tôi dự báo giá cổ phiếu SPCX sẽ tiếp tục giảm, quay lại kiểm định vùng hỗ trợ cục bộ quanh 110–115 USD (giảm thêm khoảng 15–20% so với mức hiện tại). Những câu chuyện đầu cơ như khả năng SpaceX và Tesla sáp nhập thành một công ty holding duy nhất (“Elon Corp”) hay các tin tức về các vụ phóng Starship nhiều khả năng chỉ tạo ra những nhịp hồi ngắn hạn, sau đó bị triệt tiêu bởi các đợt bán ra từ nội bộ.

Việc ổn định giá và quay lại xu hướng tăng lên trên mức giá IPO là 135 USD khó có thể diễn ra trước cuối năm 2026 hoặc đầu năm 2027. Đà hồi phục này sẽ hoàn toàn phụ thuộc vào việc Starlink chứng minh được tốc độ tăng trưởng vững chắc về lợi nhuận hoạt động và các thử nghiệm Starship cho thấy việc triển khai hàng hóa có thể được thực hiện thường xuyên với chi phí hiệu quả. Nhà đầu tư được khuyến nghị nên giữ thái độ quan sát, tránh vội vàng mua vào cho đến khi “cơn bão lockup” tháng 8 đi qua.